Op u komt het aan!

Vanuit Kopenhagen hebben we een ongeziene belangstelling voor het Klimaat gekregen. Nooit eerder heeft dit thema het nieuws zo beheerst. Een beetje te veel van het goede? Hoe deze conferentie ook de geschiedenis zal ingaan, de publieke opinie én de beleidsmakers zullen het geweten hebben dat er enige dringendheid geboden is. Aan de milieubeweging om hierop door te gaan.

Eigenlijk bleef de bedrijfswereld wat buiten schot in Kopenhagen. Ten onrechte, want in een recente studie las ik dat als ’s wereldse TOP-100 bedrijven aan het huidig ritme blijven werken, het nog 80 jaar duurt vooraleer de algemeen aanvaarde CO2-doelstellingen worden gehaald. Bij KMO’s is de realiteit nog schrijnender. Met Vlaanderen als uitgesproken KMO-regio is er nog veel werk aan de winkel. Het appelleert ons als Ecolife.

En hoe zit het met u en ik, met al wie bekommerd is om het klimaat, en met Jan met de pet … We mogen dan wel verwachtingen stellen aan de politici, verwachtingen die in tonnen en euro’s worden uitgedrukt, maar wat betekenen die uiteindelijk voor ons, burgers, in tonnen CO2 en euro’s die zullen uitgegeven (en hopelijk bespaard) worden door u en ik? Welke gevolgen zal Kopenhagen op onze levenswijze hebben? Komt er een CO2-heffing zoals in Frankrijk, en zo ja met welke tarieven? Gaat Bio-voedsel en gaan vleesvervangers een 0% Btw-tarief kunnen genieten? Gaan bedrijfsgebouwen isolatienormen worden opgelegd (wat nu niet het geval is)? Komt rekeningrijden op de politieke agenda? Gaan subsidies aan de luchtvaartsector worden teruggeschroefd, en zullen de goedkope citytrips vanuit Charleroi tot het verleden behoren? Gaan de fiscale voordelen aan bedrijfsauto’s worden aangepakt?

Gaan onze politici de daadkracht vinden om echt te sturen naar een CO2-armere samenleving? En … welke steun zullen ze daarbij krijgen bij de bevolking. En … hoe groot is die echt? Laat ons wel wezen: de draagkracht bij onze bevolking voor drastische maatregelen, hoe erg die ook nodig zijn, is nog beperkt. En dat is een probleem, want een politicus of partij die serieus werk wil maken van pakweg het fors ontmoedigen van autogebruik hoeft niet op een monsterscore te rekenen bij de volgende verkiezingen. Vanuit die hoek bekeken staat democratie een daadkrachtig duurzaamheidbeleid in de weg. Alle verlichtingsidealen en participatiegedachten ten spijt zullen we ons toch eens moeten buigen over de vraag of een democratie zoals we die nu kennen, waarbij de machtigste staten ter wereld geregeerd worden door het korte termijn eigenbelang van hun inwoners, en vaak tegen het belang van veel armere staten en van toekomstige generaties in, wel een goede uitgangspositie is voor duurzame ontwikkeling. En welk alternatief is er dan wel?

Maar laat ons vooral verder kijken dan falende politici of politieke systemen. Een groot deel van de veranderingen die nodig zijn om tot een duurzame wereld te komen hebben te maken met gedragsverandering, en hierbij gaat het dan wel degelijk ook, en vooral, over onze, uw, mijn gedragingen. Op u, op ons, komt het aan.

Als Ecolife willen we daarbij graag een handje toesteken: in deze laatste Nieuwsbrief van het jaar bieden we jullie een cadeautje aan, om de goede voornemens voor een voorspoedig nieuw jaar kracht bij te zetten: de brochure “101 tips (en meer) om je Voetafdruk te verkleinen”. Hieronder geven we aan hoe u de brochure kunt bekomen.

Moge 2010 u en ons en onze planeet een stapje dichter brengen bij de meer duurzame wereld die zo nodig is. Mogen we rond dit mooie voornemen verder samenwerken in het nieuwe jaar dat zich aandient.

Marc Bontemps
Directeur

Op 24 november maakte het Global Footprint Network nieuwe cijfers van de ecologische voetafdruk voor referentiejaar 2006 bekend. De ecologische voetafdruk is een indicator die, uitgedrukt in oppervlakte biologisch productief land, aangeeft hoe groot het beslag is dat een persoon of een activiteit op het milieu legt. Hierbij wordt onder meer in rekening gebracht hoeveel ‘energieland’ (bos) er nodig is om de CO2-uitstoot ten gevolge van het energieverbruik te neutraliseren, hoeveel akkerland voor voedselproductie, bouwland voor de infrastructuur enzovoort. Alle aspecten van het gebruik van natuurlijke hulpbronnen worden op deze manier samengebracht in één getal: de ecologische voetafdruk. De laatste nieuwe berekeningen zijn gebaseerd op het referentiejaar 2006, het meest recente jaar waarvan de data beschikbaar zijn. Opnieuw tonen de cijfers aan dat het verschil tussen de groei van de menselijke consumptie en de snelheid waarmee deze natuurlijke bronnen kunnen gegenereerd worden steeds groter worden.

In 2006 is er 1,8 ha biocapaciteit beschikbaar per persoon. De gemiddelde ecologische voetafdruk is echter 2,6 ha. Dit betekent dat de mensheid de draagkracht van de aarde met 44% overstijgt oftewel dat de mensheid bronnen verbruikt en CO2-gassen uitstoot met een snelheid die bijna anderhalf keer de snelheid is waarmee de aarde deze bronnen kan regenereren of de CO2-gassen terug kan absorberen.

Tussen 2005 en 2006 nam de ecologische voetafdruk van de mensheid toe met 2%. De biocapaciteit daarentegen is niet gestegen en is voor het eerst sinds de berekeningen gemaakt worden zelfs licht gedaald. Deze daling is gedeeltelijk te wijten aan de gevolgen van de “overshoot”: klimaatverandering, overstromingen, ontbossing en verwoestijning. Voor de gemiddelde Belg is de ecologische voetafdruk in 2006 5,7 ha, ver boven de gemiddelde Europeaan die een voetafdruk van 4,5 ha heeft.

tine

Administratief verantwoordelijke Karin De Wandeler verlaat ons eind december; vanaf 14 januari verwelkomen we Gert Henckens. Zij zal dan de coördinatie van onze administratieve en financiële werking opnemen. Tot eind maart vervoegt ook Stefanie Boavida ons secretariaat. Ze is o.a. je gesprekspartner voor Ecodriving; in februari en maart vervangt ze Bert Bosmans die dan normaal gezien op vaderschapsverlof gaat.

Vaarwel Karin; welkom Gert en Stefanie!

Ook in 2010 biedt Ecolife een aantal interessante workshops aan, op maat van middenveldorganisaties, lokale groepen en kansengroepen. In deze folder vind je het overzicht en meer uitleg.

Voor gemeentes in het werkingsgebied van netbeheerder Infrax zijn er terug interessante voorwaarden: zij hebben recht op 1 gratis workshop elektriciteit of verwarming. Ook met de provincie West-en Oost-Vlaanderen heeft Ecolife een samenwerking. De deelnemende www.klimaatwijken.be in deze provincies kunnen gratis beroep doen op de workshops kansarmoede, in Oost-Vlaanderen bovendien op de workshop ‘kraak je energiekosten’ voor een breed publiek.

Organisaties die de workshop ‘kraak je energiekosten’ organiseren, kunnen HIER een financiële tegemoetkoming aanvragen via de Federale Overheid.

Aanvragen via ingriet.engelen@ecolife.be

Ecospanning is de nieuwste telg in de Ecolife-familie. Een correcte bandenspanning bij elke auto, is het doel.

Voor de ontwikkeling kregen we steun van de provincie Vlaams-Brabant en de Vlaamse Gemeenschap. En we werken voor dit project samen met de Energiesnoeiers. Energiesnoeiers zijn mensen die via de sociale economie opleiding en tewerkstelling krijgen om energiebesparende maatregelen uit te voeren. Naast het ecologische en economische aspect van een juiste bandenspanning, zorgt dit project dus ook voor tewerkstelling in de sociale economie. 12 verschillende teams van energiesnoeiers werden opgeleid. Idee is dat ze zich naar plaatsen begeven waar veel auto’s komen. Bestuurders worden uitgenodigd om een bezoek te brengen aan de Ecolife stand op de parking, waarna de energiesnoeiers samen met de bestuurder nagaan wat de correcte bandenspanning van de wagen is. Indien nodig, brengen ze de banden op de juiste spanning. De bestuurder krijgt een document mee met relevante informatie én verwijzing naar de website. Op de website van Ecospanning -- www.ecospanning.be -- kunnen bestuurders thuis hun correcte besparing berekenen en zich inschrijven voor een geheugensteun zodat ze zelf ook regelmatig hun bandenspanning controleren.

Dat is geen overbodige luxe: slechts 11% van de autobestuurders controleert zijn of haar banden regelmatig. 75 tot 80% van de banden op de Belgische wegen rijden met te lage bandenspanning. Te lage bandendruk kan leiden tot ongevallen en verhoogt de kans op een klapband. Het verslechtert het rijgedrag aanzienlijk, het nemen van bochten wordt minder stabiel, de grip vermindert en de remafstand wordt langer. Bijkomend stijgt het brandstofverbruik! Een juiste bandspanning is dus goedkoper en veiliger, brengt minder slijtage op voor de banden en is vooral goed voor het milieu! De auto verbruikt hierdoor minder brandstof en dat betekent dan weer een lagere CO2 uitstoot.

marc

Voor meer informatie en boekingen:
www.ecospanning.be of mailen naar Tina Baert, via tina.baert@ecolife.be.

Maak een eco-sprong!

Op zoek naar concrete acties om de klimaatverandering te beperken?

Kom dan naar het infomoment ‘maak een eco-sprong’ op 20 januari 2010 in Gent. Ecolife biedt gedurende 1 uur heel wat praktische info waarmee je onmiddellijk aan de slag kan. Iedereen is welkom!

Locatie: Sint-Bavo Gent, Groenzaal, Reep
Tijdstip: 21h-22h

Brochure “101 tips (en meer) om je voetafdruk te verkleinen”.

Een handige brochure van 50 pagina’s. In 4 hoofdstukken geven we aan welke concrete initiatieven u kunt nemen: achtergronden, weetjes en tips over wonen, mobiliteit, voeding en afval.

U kunt HIER klikken om de brochure te downloaden. U kunt ons ook een overschrijving van 2€ overmaken op rekening 523-0801502-66 van Ecolife: dan sturen we u een gedrukt exemplaar. Op recyclagepapier, uiteraard.

EOS

Het wetenschapsmagazine EOS heeft een interessante uitdaging aangegaan waarover ze zullen berichten in het januarinummer. De redactie engageerde zich om haar ecologische voetafdruk zoveel mogelijk terug te schroeven: gedurende een week namen ze alle mogelijke initiatieven, van vegetarische broodjes tot recto-verso printen. Elke avond berekende Ecolife de effecten van wat die dag werd ondernomen. Op een blog werden de resultaten meegedeeld en becommentarieerd. En volgende maand kunnen we het overzicht lezen in het tijdschrift. Er is dan ook een artikel voorzien over ecodriving: een journalist maakte een van onze workshops mee.

De Standaard en VTM

Aandachtige lezers van De Standaard zullen overigens gemerkt hebben dat de krant op ons beroep deed voor een aantal voetafdrukberekeningen in het kader van haar berichtgeving rond Kopenhagen.

Ook aan weervrouw Jill Peeters en de VTM Nieuwsredactie gaven we input bij hun zoektocht naar treffende voorbeelden om de klimaatthematiek aan te kaarten bij een breed publiek. Over kaarten gesproken: we gaven ook mee input bij de klimaatkaart van Vlaanderen die VTM en ook Het Nieuwsblad gebruikten om de berichtgeving over CO2 in Vlaanderen te kaderen.

National Geographic

Het nummer ‘State of the Earth 2010’ van de internationale editie van National Geographic opent met een volle pagina over hoe de ecologische voetafdruk een becijferd en onderbouwd beeld geeft over onze overconsumptie in vergelijking met de bestaansmiddelen waarover we beschikken. Het artikel is een belangrijke bevestiging van een leidinggevend ‘instituut’ dat ons Global Footprint Netwerk inderdaad waardevolle en populariseerbare informatie verstrekt over hoe duurzaam leven binnen de grenzen van 1 planeet.

Boek.be, de organisator van de Boekenbeurs, maakt er een punt van het evenement te vergroenen. Openbaar vervoer werd de laatste jaren reeds flink gepromoot, dit jaar werd voor het eerst de ecologische voetafdruk van het evenement berekend, werden eerste stappen gezet naar groene verlichting en werd i.s.m. Argus voor de eerste maal een prijs uitgereikt voor de Groenste Stand. Ecolife werd onder de arm genomen om deze verschillende acties mee in goede banen te leiden. Het is de bedoeling dat de volgende jaren op deze pistes wordt verder gewerkt.

De groenste stand

Winnaar van de ARGUS-prijs voor de Groenste Stand was Uitgeverij De Geus. Zij kwamen als winnaar uit de lijst van 10 genomineerden. Naast een trofee, mag de winnaar zijn ecologische voetafdruk laten berekenen door Ecolife. De vakjury selecteerde bewust een bedrijf uit het boekenvak waar milieuzorg niet tot de kernactiviteit behoort. Bedoeling was aldus een referentie te creëren binnen de boekensector en te tonen dat “groen” en “mooi” hand in hand kunnen gaan.

Uitgeverij De Geus, die vorig jaar nog de Prijs voor de Mooiste Stand 2008 won, werd o.m. beloond voor het gebruik van energiezuinige gasontladingslampen, een tapijt uit recycleerbare maïszetmeel, herbruikbaar standenmateriaal en het drukken van al hun boeken op FSC papier. Boekhandel Johannes uit Leuven kreeg een eervolle vermelding voor haar stand met opvallend minder verlichting, hergebruik van het standenmateriaal in de winkel en de burelen en gebruik van gerecycleerd papier voor de folders.

De jury kende ook een bijzondere vermelding toe aan de stand van Natuurpunt: zij haalden iedere dag het papier op van alle standen van de boekenbeurs en redden zo 50 ton papier en karton van het restafval. Daarnaast overnachtten de ‘gewone’ (boeken)standhouders in Antwerpen en reden ze uitsluitend met openbaar vervoer. Het gebruik van vegetale inkten werd eveneens gewaardeerd door de jury waarvan o.m. Tine Bosschaert van Ecolife deel uitmaakte.